Την μνήμη ενός όχι και τόσο γνωστού στο ευρύ κοινό Αγίου, του Οσίου Θεοφάνους του Γραπτού (11 Οκτωβρίου), ενός Αγίου των αιώνων 8ου και 9ου, ο οποίος γεννήθηκε στην Παλαιστίνη, αλλά τα περισσότερα χρόνια της ζωής του τα πέρασε στην Επτάλοφο, εόρτασε, εκ μεταθέσεως, την παρελθούσα Κυριακή, 12 Οκτωβρίου, η Κοινότητά μας.
Ο Άγιός μας, μαζί με τον αυτάδελφό του, Όσιο Θεόδωρο, συνδέθηκαν από νωρίς με τη Λαύρα του Οσίου Σάββα του Ηγιασμένου, στην Ιουδαϊκή Έρημο, όπου ο πατέρας τους, Όσιος Ιωνάς ο Σαββαΐτης (21 Σεπτεμβρίου) και ο γέροντάς τους, Άγιος Μιχαήλ ο Σύγκελλος (18 Δεκεμβρίου), ήταν μοναχοί.
Αργότερα αμφότεροι οι αδελφοί έγιναν δεκτοί ως μέλη του Τάγματος των Σπουδαίων και προχειρίστηκαν σε Λειτουργούς του Θεού του Υψίστου, Υπηρέτες των Ιερών Μυστηρίων της Εκκλησίας.
Το έτος 813, είτε εξ’ αιτίας των αραβικών επιδρομών στην Παλαιστίνη, είτε εξ’ αιτίας αναλήψεως επισήμου εκκλησιαστικής αποστολής, οι Όσιοι μαζί με τον γέροντά τους, ταξίδευσαν μέχρι την Κωνσταντινούπολη και εγκαταστάθηκαν στην Μονή της Χώρας.
Η εγκατάστασή τους στην Βασιλεύουσα συνέπεσε με την αρχή της β΄ περιόδου της Εικονομαχίας (813-843), κατά την οποία περίοδο υπέστησαν και οι ίδιοι διωγμούς ένεκεν της εικονοφιλίας τους, για την οποία οδηγήθηκαν σιδεροδέσμιοι, ως άλλοι κοινοί κακούργοι, σε διάφορες φυλακές και φρούρια.
Η αποτύπωση 12 ιαμβικών στίχων, τους οποίους ο εικονομάχος Αυτοκράτορας Θεόφιλος διέταξε να χαραχθούν με αναμμένο σίδηρο στο μέτωπο των Αγίων, τους χάρισε το ιστορικό προσωνύμιο «Γραπτοί».
Σαν να μην ήταν αρκετά όλα τα παραπάνω, οι Άγιοι αυτάδελφοι εκτοπίστηκαν, αρχικά στον Βόσπορο, και στη συνέχεια στην Αφουσία της Προικοννήσου (στη σημερινή νήσο Avşa), στη Χαρταλιμή, (στο σημερινό Κάρταλ), ως και στην Απάμεια της Βιθυνίας, (στα σημερινά Μουδανιά), όπου ο μεγαλύτερος σε ηλικία αδελφός, ο Όσιος Θεόδωρος, εξεμέτρησε το ζην στις 27 Δεκεμβρίου του έτους 841.
Παρά τους απηνείς διωγμούς, τις φυλακίσεις και τα σκληρά βασανιστήρια ο Άγιος Θεοφάνης επέζησε και το έτος 843 αξιώθηκε να δει τον θρίαμβο της Ορθοδοξίας. Η εκλογή του ως Επισκόπου Νικαίας τοποθετείται εκείνη την περίοδο.
Εκοιμήθη εν Κυρίω την 11η Οκτωβρίου του έτους 845, καταλείποντας μνήμη Οσίου Ιεράρχου, ο οποίος κατάφερε να συνδυάσει αφ’ ενός μία πλούσια παραγωγή υμνολογικού περιεχομένου (κυρίως κανόνων), λαμβάνοντας γι’ αυτήν τον τίτλο του Ποιητού, και αφ’ ετέρου την ενεργή δράση στα τρέχοντα εκκλησιαστικά ζητήματα της εποχής του, σε τέτοιο βαθμό, ώστε να συγκαταλέγεται μεταξύ των επιφανεστέρων θυμάτων του εικονοκλαστικού διωγμού του 9ου αιώνα, γνωριζόμενος και επευφημούμενος ως Ομολογητής.
Η αιτία του επισήμου εορτασμού της μνήμης του προκειμένου Οσίου Πατρός στην Κοινότητά μας, οφείλεται στο γεγονός ότι ο Όσιος Θεοφάνης έζησε και ασκήθηκε, όπως και ο αυτάδελφός του, Άγιος Θεόδωρος, για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα στο περιώνυμο Μοναστήρι του Αγίου Αρχαγγέλου Μιχαήλ στο Σωσθένιο.
Τα χώματα της εν λόγω Μονής εξαγιάστηκαν από την αγία και Ομολογιακή ζωή του Αγίου.
Συνεπώς ο Όσιός μας, μαζί με τον Αρχάγγελο Μιχαήλ (8 Νοεμβρίου), τον Όσιο Δανιήλ τον Στυλίτη (11 Δεκεμβρίου) και τον αυτάδελφό του, Όσιο Θεόδωρο, τον Γραπτό (27 Δεκεμβρίου), τυγχάνει προστάτης της Σθένης.
Η δε μνήμη του αναβίωσε, στον τόπο ασκήσεώς του, τα τελευταία δύο χρόνια και τιμάται πανηγυρικά, με την τέλεση Αρχιερατικής Θείας Λειτουργίας.
Μάλιστα ο εφετινός εορτασμός συνέπεσε, κατά μία Θεία συγκυρία, όπως παρατήρησε ο λειτουργός Αρχιερεύς της ημέρας, Σεβ. Μητροπολίτης Κυδωνιών κ. Αθηναγόρας, Πατριαρχικός Επόπτης Βοσπόρου, με την ημέρα μνήμης των Αγίων Πατέρων της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου (787), οι οποίοι έδρασαν κατά την α΄ περίοδο της Εικονομαχίας (726-780), προ του Αγίου Θεοφάνους, αγωνιζόμενοι όπως και εκείνος υπέρ της προσκυνήσεως των ιερών εικόνων.
Μαζί με τον Δεσπότη μας συλλειτούργησαν ο Ιερατικώς Προϊστάμενος Νεοχωρίου, Πρωτοπρεσβύτερος κ. Κωνσταντίνος Βαρθολομαίος, ως και ο γράφων, ενώ έψαλαν οι κ. Χρήστος Ψωμιάδης, Παναγιώτης Ρακτιβάν και Μιχαήλ Χαννούτογλου.
Εκκλησιάστηκαν αρκετοί χριστιανοί από το Νιχώρι, το Βαφεοχώρι αλλά και προσκυνητές από την μακρινή Φινλανδία.
Όλους τους παραπάνω, η εποπτεύουσα την Εκκλησία των Παμμεγίστων Ταξιαρχών Εφοροεπιτροπή του Νεοχωρίου, δεξιώθηκε στην απλωταριά του Ναού μας.
Η μικρή σε ποίμνιο σήμερα, αλλά πλούσια σε ιστορικό παρελθόν, Κοινότητα του Σωσθενίου εύχεται, σ΄ όλους τους αναγνώστες αυτών των γραμμών, να έχουμε την ευλογία του Οσίου Θεοφάνους, του Γραπτού, αποτυπωμένη σ΄ όλες τις εκφάνσεις της ζωή μας, όχι εξαιτίας κάποιου πυρακτομένου σιδήρου, αλλά από την πανσθενουργό χάρη του Αγίου Πνεύματος.
Αμήν.
ΚΠολις, 16/10/2025
† Αρχιμ. Τιμόθεος Ραϊλάκης Βρανάς,
Ιερατικώς Προϊσταμενεύων
της Κοινότητος Παμμεγίστων Ταξιαρχών Σωσθενίου
